Saturday, November 10, 2007

Drawing the line

Met mijn drinkebroer van Duke woonde ik vanavond een sabbatsviering bij in de synagoge van de Kam Isaiah Israel Congregation aan South Greenwood Avenue. Na de liturgie van rechts naar links te hebben meegelezen wordt de dienst afgesloten met het lied 'Lo yisa goy' (Jesaja 2:4):

Nation shall not lift up sword against nation
Neither shall they learn war anymore

De keuze voor juist dít lied was niet toevallig. Michael Walzer was te gast, die de Fourth Annual Rabbi Hayim Goren Perelmuter Memorial Award kreeg uitgereikt in recognition of his renowned scholarship in political theory and moral philosophy. Hij hield een lezing onder de titel 'Terrorism and just war'. Volgens hem op het eerste gezicht een ongepast onderwerp voor een sabbatsviering. Niettemin: You may not be interested in war, but war is interested in you. You may not be interested in terrorism, but terrorism is interested in you.

What is wrong with terrorism? What are the problems with the war against terrorism? Het is niet de terminologie. Het is normaal om in de politiek gebruik te maken van militaire metaforen. Campagnes, strategieën, strijd. Terrorisme is de moord op willekeurige onschuldige mensen in de hoop dat er een staat van collectieve angst ontstaat. Walzer gelooft niet dat terrorisme ooit gerechtvaardigd kan zijn. Hoogstens in uitzonderingsgevallen kan het worden vergeven. Eenieder heeft het recht op leven, eenieder heeft het recht om te leven waar hij of zij leeft. De gedachte dat een bepaalde identiteit als zodanig iemand al schuldig maakt, moet op morele gronden worden verworpen. Terroristen proberen een volk collectief schuldig te maken. Door bestrijders van terrorisme daarentegen zou schuld als iets individueels moeten worden behandeld. Dit betekent dat de aloude line tussen combattanten en burgers moet worden bewaakt.

Maar, denk ik: Who draws the line? En: Who are we to draw the line?

Antwoord: We look for lines that we can draw. Bijvoorbeeld de grens tussen combattanten en niet-combattanten, tussen niet-conventionele wapens en conventionele wapens. Terroristen doen alsof alle burgers soldaten zijn, medeplichtig.

Opnieuw: We look for lines that we can draw. All major traditions make the distinction between combattants and non-combattants. Het morele punt is dat er een onderscheid gemaakt moet worden tussen wat mensen doen in the act of fighting en wat mensen doen in andere situaties. Tegen de totaliserende tendens van het terrorisme.

Ik concludeer dat wij mensen behoefte hebben aan grenzen, limits, lines. Maar wáár de lijn getrokken wordt, is omstreden. In naam van de grens worden oorlogen uitgevochten. Ook in naam van Walzers grens. Desnoods door middel van terreur?

No comments: